Quá trình liền vết thương là phản ứng của tế bào sừng, nguyên bào sợi và tế bào nội mô. Liền vết thương trải qua 3 giai đoạn quan trọng khác nhau. Các giai đoạn này đan xen chứ không theo một trình tự:

Giai đoạn 1: Giai đoạn cầm máu và viêm

Giai đoạn này thường diễn ra từ vài giờ đến 04 ngày, có thể lâu hơn đối với vết thương mãn tính, xảy ra hiện tượng cầm máu và viêm. Các tế bào chính tham gia trong quá trình 1 bao gồm: Tiểu cầu, bạch cầu trung tính và đại thực bào. Quá trình này dẫn đến các ảnh hưởng quan trọng như hình thành chất ngoại gian bào ECM hoạt động và bài tiết, bổ sung các tế bào viêm, hình thành nguyên bào sợi và tế bào nội mô.

Sau khi mạch máu tại vết thương bị vỡ hình thành cục máu đông, tạo thành chất ngoại gian bào tạm thời nhằm làm kín vế thương, giảm mất máu và tạo ra 1 hoạt chất có khả năng thu hút sự di chuyển các tế bào khác đến tham gia tại vị trí vết thương. Các tế bào viêm do tiểu cầu tiết ra và vết thương được làm sạch bằng thực bào.

Giai đoạn 2: Tăng sinh

Giai đoạn này bao gồm 3 quá trình chính: Giai đoạn tái cấu trúc, sau đó lên mô hạt và cuối cùng là biểu mô hóa. Thường kéo dài từ 1 – 3 tuần. Với sự tham gia của các nguyên bào sợi và Keratinocytes. Giai đoạn lên mô hạt hay còn gọi là sự hình thành các mạch máu mới nhờ sự tăng sinh của tế bào nội mô kết hợp với nguyên bào sợi. Sau khi ngoại gian bào được tái tạo, một số hoạt chất bên trong biểu bì da sẽ làm suy thoái và tổng hợp một loại ngoại gian bào mới gọi tên là Matrix Metallo – protein giúp làm sạch vết thương.

Đến quá trình tái tạo biểu mô:  Sự chuyển đổi của các nguyên bào sợi thành cơ nguyên bào sợi. Chức năng của chúng là sắp xếp các ngoại gian bào nhằm liên kết vết thương. Quá trình này bắt đầu từ các mép của vết thương và phần phụ của vết thương sau đó vào trong khu vực chính của vết thương dần dần. Đây là lý do vì sao vết thương thường bắt đầu gây ngứa xung quanh mép da khi sắp lành thương.

Giai đoạn 3: Giai đoạn tái tạo.

Các thành phần chính trong giai đoạn 3 bao gồm đại thực bào và nguyên bào sợi

Sự kết hợp của các nguyên bào sợi và ngoại gian bào cùng các tế bào mới được di chuyển lên đến đỉnh điểm khoảng 3 tháng đến 1, 2 năm thì vết thương bắt đầu lành và để lại sẹo. Giai đoạn này hình thành trong suốt quá trình tổ chức các ngoại gian bào mới do cơ nguyên bào sợi thực hiện. Các tế bào này liên kết với các bó vi sợi dẫn đến sự liên kết chặt chẽ mới. Lúc này phản ứng sinh học cũng tiết ra hàng loạt hoạt chất mới giúp tăng mật độ và ổn định chất nền, tăng sức đề kháng.

Song song đó, quá trình sửa đổi phần trăm collagen cũng được thực hiện tạo thành collagen I và collagen III.  Sau đó, nguyên bào sợi sẽ được phân hủy, tổng hợp các ngoại gian bào khỏe khoắn góp phần cho vết thương được liền nhanh chóng.

Ba giai đoạn này là sự tương tác kết hợp chặt chẽ giữa các yếu tố tạo ra sự phản ứng sinh học để tăng sự di chuyển của các tế bào cần thiết dưới lớp biểu bì da đến gần vị trí vết thương, sau đó phát triển và tái tạo các mô da tổn thương.

Việc hiểu rõ quá trình liền thương sẽ giúp bạn có phương pháp điều trị một cách nhanh chóng, hạn chế tình trạng nhiễm trùng về sau.

Tuy nhiên, trong suốt quá trình đó, bạn không nên tự tiện sử dụng bất cứ loại thuốc nào bôi vào vết thương mà không có sự hướng dẫn của bác sĩ, nhất là các liệu thuốc dân gian sẽ rất dễ gây biến chứng và nhiễm trùng nguy hiểm. Không chỉ vậy, việc sử dụng sai thuốc rất dễ để lại sẹo xấu. Tuy nhiên, bạn cũng không nên quá lo lắng vì hiện nay có rất nhiều thuốc đặc trị làm mờ sẹo hiệu quả.  Hãy nhớ rằng điều quan trong nhất vẫn là dưỡng thương, tránh những hoạt động mạnh hoặc cử động tại vết thương quá nhiều trong quá trình điều trị liền thương. Hãy thật bình tĩnh và dành thời gian nghỉ ngơi cùng chữa trị theo liệu trình đúng cách từ bác sĩ sẽ là liều thuốc tốt hơn bao giờ hết để giúp cho quá trình liền thương được diễn ra nhanh nhất.

Lưu ý: Dưới đây là một số dụng cụ y tế bạn nên thường xuyên dự trữ trong nhà, đừng quên chuẩn bị thật kỹ nhằm phòng trừ bất cứ trường hợp vết thương ngoài ý muốn xảy ra nhằm bảo vệ gia đình bạn nhé : Cồn xác trùng vết thương, gạc, băng cá nhân,…

(Nguồn: Multidex.vn)