Phục hồi chức năng là một phần rất quan trọng trong phục hồi sau đột quỵ

1. Những hoạt động trong phục hồi chức năng sau đột quỵ

Có nhiều phương pháp để phục hồi chức năng sau đột quỵ. Kế hoạch phục hồi của bệnh nhân sẽ phụ thuộc vào phần của cơ thể hoặc chức năng bị ảnh hưởng bởi đột quỵ.

Lấy lại các chức năng vận động:

- Bài tập kỹ năng vận động: Những bài tập này có thể giúp cải thiện sức mạnh cơ chi trên, chi dưới, cơ thân mình bên bị ảnh hưởng và các bài tập điều hợp cho bệnh nhân. Bệnh nhân có thể được chỉ định can thiệp phục hồi chức năng kiểm soát rối loạn nuốt.

- Huấn luyện di chuyển: bệnh nhân có thể học cách sử dụng các phương tiện di chuyển như khung tập đi, gậy, xe lăn hoặc nẹp cổ chân. 

- Trị liệu ép buộc (Constraint-induced movement therapy-CIMT): nửa bên mạnh của bệnh nhân cần hạn chế lại hoặc cố ý ít sử dụng hơn trong một số tình huống, nhằm tạo điều kiện cho bên yếu có cơ hội được sử dụng, phương pháp này tạo thuận kích thích và tạo thuận gia tăng sự liên kết các tế bào nơron thần kinh. Các nghiên cứu chỉ ra rằng bằng cách này, sẽ giúp những người bị đột quỵ nhẹ đến vừa phải sử dụng được bên chi yếu dễ dàng hơn trong một thời gian ngắn. Quá trình này cần ít nhất 2 năm để mang lại hiệu quả. Bệnh nhân cần hạn chế sử dụng chi bên yếu và để cho chi yếu hoạt động tối đa 6 giờ một ngày.

- Gia tăng tầm vận động khớp: Một số bài tập và phương pháp điều trị có thể làm giảm co cứng cơ và giúp bệnh nhân lấy lại khả năng vận động cho các khớp bị ảnh hưởng do tai biến.

Gia tăng chức năng vận động cho bệnh nhân có thể được hỗ trợ bởi thiết bị điện trị liệu bao gồm:

- Kích thích điện: được áp dụng để các cơ yếu, kích thích cơ co. Kích thích điện có thể giúp tái rèn luyện các cơ đã bị yếu của bệnh nhân

- Công nghệ robot: Các thiết bị robot có thể hỗ trợ các chi bị khiếm khuyết với việc thực hiện các chuyển động lặp đi lặp lại, giúp các chi lấy lại dẫn truyền thần kinh, sức mạnh cơ và chức năng.

- Các ứng dụng thực tế ảo: như các trò chơi điện tử và các phương pháp dựa trên máy tính để mô phỏng môi trường bên ngoài để bệnh nhân gia tăng tính tương tác với môi trường xung quanh.

Các hoạt động trị liệu cho nhận thức và cảm xúc bao gồm:

- Trị liệu cho rối loạn nhận thức: hoạt động trị liệu nhận thức có thể giúp các bệnh nhân bị suy giảm nhận thức gia tăng các kỹ năng xã hội, phán đoán, nhận thức an toàn.

- Trị liệu cho các rối loạn giao tiếp: Âm ngữ trị liệu có thể giúp bệnh nhân lấy lại khả năng nói, nghe, viết và hiểu, những kỹ năng này có thể bị suy giảm sau đột quỵ

- Đánh giá và điều trị tâm lý: giúp điều chỉnh cảm xúc của bệnh nhân bằng các buổi tư vấn tâm lý hoặc tham gia vào hoạt động nhóm.

2. Khi nào nên bắt đầu phục hồi chức năng sau đột quỵ?

Can thiệp vật lý trị liệu phục hồi chức năng càng sớm, bệnh nhân càng dễ dàng lấy lại những chức năng bị mất, suy giảm. Trước hết bác sĩ cần lưu ý:

- Ổn định tình trạng hiện tại của bệnh nhân (tham khảo chỉ số như huyết áp, nhịp tim, nhịp thở, SpO2,...)

- Kiểm soát các yếu tố nguy hiểm (cao huyết áp, tiểu đường, tim mạch)

- Ngăn ngừa cơn đột quỵ tái phát

- Hạn chế biến chứng (co rút cơ, yếu cơ, giới hạn tầm vận động khớp,...)

Việc điều trị vật lý trị liệu phục hồi chức năng đột quỵ thường bắt đầu ngay sau 24 đến 48 giờ sau khi đột quỵ, ngay khi bệnh nhân đang ở bệnh viện.

Thời gian hồi phục của bệnh nhân đột quỵ: thời gian phục hồi phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của cơn đột quỵ và các biến chứng. Một số bệnh nhân phục hồi nhanh chóng trong vài ngày hay vài tuần. Nhưng hầu hết bệnh nhân cần một quá trình dài, từ vài tháng đến vài năm. Chương trình điều trị của bệnh nhân sẽ được thay đổi trong quá trình bệnh nhân có sự tiến triển, hồi phục tốt.

3. Những yếu tố ảnh hưởng đến kết quả phục hồi chức năng sau đột quỵ

- Các yếu tố thể chất: bao gồm mức độ nghiêm trọng của cơn đột quỵ hay mức độ tổn thương nhu mô não sẽ ảnh hưởng đến các triệu chứng về nhận thức, thể chất

- Các yếu tố cảm xúc: động lực và tâm trạng của bệnh nhân

- Các yếu tố xã hội như sự hỗ trợ của bạn bè và gia đình

- Các yếu tố trị liệu: Bao gồm sự khởi đầu sớm cho phục hồi chức năng và kỹ năng của các bác sĩ, điều dưỡng phục hồi chức năng

Nguồn: (phuchoichucnang.com)