-500x500.jpg)
Cao huyết áp là gì?
Cao huyết áp,
hay còn được gọi là tăng huyết áp, là một tình trạng áp lực máu đẩy vào thành động
mạch khi tim bơm máu quá cao. Nếu áp lực này tăng lên cao theo thời gian, nó có
thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe khác.
Một số loại cao huyết áp
chính bao gồm:
Cao huyết áp
vô căn (EHT), hay còn gọi là cao huyết áp tự phát hoặc cao huyết áp cần thiết;
Tăng huyết áp
thứ cấp;
Cao tăng huyết
áp tâm thu;
Tiền sản giật,
hay được gọi là cao huyết áp trong thai kỳ.
Ý nghĩa chỉ số
huyết áp là gì?
Máu lưu thông trong cơ thể
với một tốc độ nhất định. Chỉ số huyết áp của bạn bao gồm 2 chỉ số:
Huyết áp tâm
thu, là giá trị cao hơn, đo áp suất trong động mạch khi tim đập (khi cơ tim hoạt
động).
Huyết áp tâm
trương, là giá trị thấp hơn, đo áp lực máu trong động mạch giữa các nhịp tim
(giữa hai lần đập của tim).
Tùy thuộc vào mức độ nghiêm
trọng, huyết áp cao có thể được phân loại như sau:
Tiền cao huyết
áp: 120/80 mmHg hoặc cao hơn;
Giai đoạn 1
cao huyết áp: 140/90 mmHg hoặc cao hơn;
Giai đoạn 2
cao huyết áp: 160/100 mmHg hoặc cao hơn;
Cao huyết áp
khủng hoảng (một tình trạng đe dọa đến tính mạng): 180/110 mmHg hoặc cao hơn.
Theo Hiệp hội
Tim mạch Việt Nam, đối với huyết áp dưới 120/80 mmHg được coi là bình thường.
Khi bị cao huyết áp, máu sẽ lưu thông qua các động mạch ở áp suất cao, gây sức
ép nhiều hơn vào các mô và gây tổn hại các mạch máu của bạn.
Bạn được chẩn
đoán mắc bệnh cao huyết áp nếu huyết áp của bạn là luôn trên 140/90 mmHg.
Tại sao bạn nên quan tâm về
cao huyết áp?
Theo Viện Tim
mạch Quốc gia Việt Nam, cao huyết áp là một tình trạng nghiêm trọng ảnh hưởng đến
1/4 số người trưởng thành ở Việt Nam. Nó được gọi là “kẻ giết người thầm lặng”
bởi vì người bệnh thường không có triệu chứng, nhưng nó có thể dẫn đến một số bệnh
nghiêm trọng và đôi khi thậm chí gây tử vong.
Đây là một
tình trạng nghiêm trọng có thể dẫn đến bệnh tim mạch vành, suy tim, đột quỵ,
suy thận và các vấn đề sức khỏe khác khi không được điều trị kịp thời.
Nguyên nhân gây ra cao huyết
áp là gì?
Đối với hầu hết
các trường hợp cao huyết áp thường không có nguyên nhân. Đây được gọi là cao
huyết áp nguyên phát.
Một số tình
trạng sức khỏe liên quan đến thận hoặc tim mạch có thể gây ra huyết áp cao, được
gọi là cao huyết áp thứ phát.
Một số loại
thuốc như thuốc tránh thai hoặc thuốc cảm cũng có thể gây ra huyết áp cao. Ở một
số phụ nữ, mang thai hoặc các liệu pháp hormone có thể làm huyết áp tăng.
Huyết áp gây
ra do thuốc có thể hoặc không thể trở lại bình thường sau khi ngừng thuốc. Nó
có thể mất vài tuần. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ của bạn, nếu huyết áp của bạn
không trở lại bình thường.
Trẻ em dưới
10 tuổi mắc cao huyết áp thường do bệnh khác gây, ví dụ như bệnh thận. Điều trị
các nguyên nhân gây bệnh có thể giải quyết được bệnh cao huyết áp.
Những ai có nguy cơ mắc cao
huyết áp?
Bạn có nguy cơ tăng huyết áp nếu bạn
có một hoặc nhiều yếu tố được liệt kê dưới đây:
Tuổi: người lớn tuổi có nguy cơ cao huyết
áp.
Giới tính: phụ nữ trên 65 tuổi có nhiều khả năng
sẽ mắc cao huyết áp hơn, và đàn ông dưới 45 tuổi có nhiều khả năng mắc cao huyết
áp hơn so với phụ nữ.
Chủng tộc: người Mỹ gốc Phi có nhiều khả năng bị
cao huyết áp.
Tiền sử gia đình: nếu các thành viên trong gia đình của
bạn (cha mẹ hoặc anh chị) mắc bệnh cao huyết áp, bạn có nhiều nguy cơ mắc bệnh.
Đối với người lớn tuổi, những yếu tố
nguy cơ cao mắc bệnh cao huyết áp bao gồm:
Thừa cân;
Không tập thể
dục thường xuyên;
Chế độ ăn uống
không lành mạnh;
Tiêu thụ quá
nhiều muối;
Uống rượu;
Hút thuốc lá;
Mắc chứng
ngưng thở lúc ngủ;
Căng thẳng.
Những dấu hiệu và triệu chứng
của cao huyết áp là gì?
Huyết áp có
thể tăng lên mà không có bất kỳ triệu chứng nào. Đó là lý do tại sao Cao huyết
áp được gọi là “kẻ giết người thầm lặng”. Hiếm khi, đau đầu có thể xảy ra.
Bạn có thể mắc
bệnh cao huyết áp và không có bấ tkỳ triệu chứng rõ ràng nào cho đến khi bạn gặp
một cơn đột quỵ hoặc đau tim.
Khi nào bạn cần gặp bác sĩ?
Ở một số người,
cao huyết áp nặng có thể dẫn đến chảy máu cam, đau đầu hoặc chóng mặt. Bởi vì
cao huyết áp có thể ảnh hưởng đến bạn mà bạn không biết mình đang mắc bệnh. Do
đó, việc theo dõi huyết áp thường xuyên là rất quan trọng nếu bạn đang có các
nguy cơ bị cao huyết áp. Bạn nên gặp bác sĩ nếu bạn nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất
thường hoặc huyết áp của bạn quá cao.
Làm thế nào để chẩn đoán
cao huyết áp?
Bác sĩ của bạn
sẽ tham khảo các yếu tố nguy cơ của bạn, tiền sử gia đình, khám lâm sàng và huyết
áp của bạn để chẩn đoán chính xác bệnh.
Bác sĩ hoặc y
tá sẽ đo huyết áp của bạn bằng cách sử dụng một loại thước đo, một ống nghe (hoặc
cảm biến điện tử), và băng quấn đo huyết áp.
Để chuẩn bị cho kiểm tra
huyết áp, bạn nên:
Không uống cà
phê hay hút thuốc lá trong 30 phút trước khi kiểm tra. Những việc này có thể
gây ra tăng huyết áp trong ngắn hạn.
Đi vệ sinh
trước khi kiểm tra huyết áp. Bàng quang đầy nước có thể thay đổi huyết áp của bạn.
Ngồi yên
trong 5 phút trước khi kiểm tra. Sự di chuyển có thể gây tăng huyết áp trong ngắn
hạn.
Nếu huyết áp
của bạn là 140/90 mmHg hoặc cao hơn theo thời gian, bác sĩ sẽ chẩn đoán bạn bị
cao huyết áp. Nếu bạn có bệnh tiểu đường hoặc bệnh thận mãn tính, huyết áp
130/80 mmHg hoặc cao hơn sẽ được chẩn đoán là bị cao huyết áp.
Những xét nghiệm y tế khác
có thể giúp chẩn đoán cao huyết áp là gì?
Các xét nghiệm
khác có thể bao gồm:
Xét nghiệm nước
tiểu;
Điện tâm đồ
(ECG);
Chụp X-quang
ngực;
Chụp cắt lớp
điện toán (CT scan).
Các xét nghiệm này để loại trừ bất kỳ
nguyên nhân khác có thể có của bệnh cao huyết áp. Nếu không có nguyên nhân
khác, bạn sẽ được chẩn đoán mắc cao huyết áp nguyên phát.
Những phương pháp nào dùng
để điều trị cao huyết áp?
Mục tiêu điều
trị thường là để giữ cho huyết áp của bạn dưới 140/90 mmHg. Nếu bạn có bệnh tiểu
đường hoặc bệnh thận mãn tính, bác sĩ sẽ có phương pháp điều trị nghiêm ngặt để
giữ cho huyết áp của bạn dưới 130/80 mmHg.
Thay đổi lối sống
Điều trị cao
huyết áp bao gồm việc thay đổi lối sống và sử dụng thuốc. Nếu bệnh cao huyết áp
của bạn không phải là nghiêm trọng, bạn nên thay đổi lối sống nhằm kiểm soát mức
huyết áp tốt hơn.
Khi huyết áp
của bạn dưới mức kiểm soát, bạn vẫn sẽ cần điều trị. “Dưới mức kiểm soát” có
nghĩa là chỉ số huyết áp của bạn là ở mức bình thường. Bác sĩ có thể sẽ khuyên
bạn nên kiểm tra huyết áp thường xuyên. Bác sĩ có thể tư vấn cho bạn biết bao
lâu thì nên kiểm tra huyết áp.
Thuốc
Nếu việc thay
đổi lối sống không làm tình trạng bệnh khá hơn hoặc bạn mắc bệnh cao huyết áp
nghiêm trọng hơn, bác sĩ sẽ kê toa thuốc. Thuốc giúp làm hạ huyết áp cao bao gồm:
Thuốc lợi tiểu;
Thuốc ức chế
Beta;
Thuốc ức chế
hấp thụ canxi;
Các chất ức
chế ACE;
Thuốc giãn mạch.
Bác sĩ sẽ
theo dõi diễn tiến bệnh và có thể tăng liều hoặc thay đổi và thêm thuốc cho đến
khi tìm ra thuốc phù hợp nhất cho bạn. Hãy hỏi ý kiến bác sĩ của bạn về các
phương pháp điều trị tốt nhất cho bạn.
Điều trị trong trường hợp
khẩn cấp
Đối với người
bị cao huyết áp khủng hoảng, người bệnh cần phải được điều trị tại phòng cấp cứu
hoặc chăm sóc đặc biệt, vì bệnh có thể gây tử vong. Người bệnh sẽ đượ ctheo dõi
tình trạng tim và mạch máu. Bác sĩ có thể cho người bệnh thở oxy và thuốc giúp ổn
định lại huyết áp xuống mức an toàn.
Những biến chứng có thể xảy
ra của cao huyết áp là gì?
Khi huyết áp
vẫn cao theo thời gian, nó có thể gây hại cho cơ thể. Các biến chứng của cao
huyết áp bao gồm:
Suy tim. Suy
tim là một tình trạng mà trong đó tim không thể bơm đủ máu để đáp ứng nhu cầu của
cơ thể. Điều này làm cho trái tim phình ra và trở nên yếu hơn.
Chứng phình động
mạch. Một biến chứng nghiêm trọng có thể xảy ra bất cứ nơi nào trong cơ thể của
bạn, đó là chứng phình động mạch. Khi bị phình động mạch, bạn có thể phải đối mặt
với tình trạng chảy máu nội bộ và có thể đe dọa tính mạng.
Suy thận. Các
mạch máu trong thận có thể trở nên hẹp lại và gây suy thận.
Nhồi máu cơ
tim và đột quỵ. Động mạch bị thu hẹp ở một số nơi trong cơ thể, từ đó dẫn đến
việc hạn chế lưu lượng máu (đặc biệt là cho tim, não, thận và chân). Điều này
có thể gây ra một cơn đau tim, đột quỵ, suy thận, hoặc người bệnh phải phẫu thuật
cắt bỏ một phần chân.
Bệnh mắt: Các
mạch máu trong mắt vỡ hoặc chảy máu. Điều này có thể dẫn đến những thay đổi về
thị lực hoặc thậm chí là mù lòa.
Làm thế nào bạn
có thể hạn chế diễn tiến của cao huyết áp?
Bạn cần phải
kiên trì với quá trình điều trị. Việc điều trị có thể giúp ngăn ngừa hoặc trì
hoãn các vấn đề liên quan đến cao huyết áp và giúp bạn sống và hoạt động tốt
hơn. Nếu bạn có tiền sử bệnh gia đình mắc cao huyết áp, bạn nên tham khảo ý kiến
bác sĩ về việc giảm thiểu rủi ro cho bạn.
Ngoài ra, bạn
có thể kiểm soát mức huyết áp của bạn bằng cách:
Có chế độ ăn
lành mạnh và ít muối;
Tập thể dục
thường xuyên;
Cố gắng duy
trì một trọng lượng khỏe mạnh;
Bỏ hút thuốc;
Uống thuốc điều
trị bệnh cao huyết áp theo hướng dẫn của bác sĩ;
Theo dõi huyết
áp của bạn thường xuyên ở nhà với máy đo huyết áp bắp tay điện tử OMRON HEM 8712














Leave Your Comment